Samenvatting
| Archiefnummer: |
Jurisprudentie @ctueel 2012-330 |
| |
|
| Instantie: |
HR 29 juni 2012, BW1981, 11/01214 |
| Onderwerp: |
Uitleg koopovereenkomst vatbaar voor tegenbewijs. |
| Artikelen: |
- |
| |
|
| Casus: |
In een koopovereenkomst die is gesloten tussen Melfund en Wagram, heeft Melfund van Wagram alle aandelen Melfin gekocht met de bedoeling in Ne-derland fiscaal voordeel te behalen door het verkrijgen en geldend maken van een in Melfin aanwezig potentieel liquidatieverlies.
De koopovereenkomst bepaalt dat de koopprijs van de aandelen onder meer bestaat in een variabel percentage van de zogenaamde 'Loss'. In de koopovereenkomst is omschreven hoe de 'Loss' wordt vastgesteld. De koopovereenkomst strekt er verder toe te voorkomen dat Melfund zonder voorafgaande toestemming van Wagram met betrekking tot de 'Loss' met de Nederlandse fiscus een overeenkomst sluit waarmee afbreuk wordt gedaan aan de rechten die Wagram tegenover Melfund aan de koopovereenkomst kan ontlenen.
Op 28 september 2007 is tussen Melfin, Melfund en de Belastingdienst zon-der toestemming van Wagram een fiscaal compromis gesloten ('de vaststellingsovereenkomst). Dit akkoord betrof niet alleen het in Melfin aanwezige potentiële liquidatieverlies, maar ook andere geschillen tussen Melfund en de Belastingdienst. In de vaststellingsovereenkomst is geregeld dat de Belastingdienst deelt in het risico dat Melfund loopt door de ontbrekende toestemming. Voor het jaar 1999 heeft de Belastingdienst het door Melfin geclaimde liquidatieverlies niet in aftrek toegelaten.
Wagram vordert schadevergoeding van Melfund. De ontbrekende toestemming brengt mee dat Melfund de op grond van de koopovereenkomst te berekenen variabele vergoeding aan Wagram is verschuldigd. De ratio van deze regeling is dat Melfund, door haar op het in Melfin aanwezige liquidatieverlies te baseren aanspraken tegenover de Belastingdienst prijs te geven, in de vaststellingsovereenkomst ten aanzien van de andere geschillen met de Belastingdienst een voordeel heeft behaald en in die zin de economische waarde van het liquidatieverlies heeft gerealiseerd, aldus Wa-gram.
De rechtbank wijst de vordering toe tot een bedrag van € 10.027.670. Het hof bekrachtigt dit vonnis. Het hof legt de koopovereenkomst – gelijk aan de rechtbank – uit met inachtneming van de Haviltexmaatstaf, met dien verstande dat de aard van de onderhavige transactie, de omvang en gedetailleerdheid van de koopovereenkomst en de wijze van totstandkoming daarvan, in nauw overleg tussen de door partijen over en weer ingeschakelde deskundige belastingadviseurs, meebrengen dat beslissend gewicht dient te worden toegekend aan de meest voor de hand liggende taalkundige betekenis van de daarin gebruikte bewoordingen, gelezen in het licht van de overige, voor de uitleg relevante, bepalingen daarvan. Het hof oordeelt dat het begrip 'Loss' moet worden uitgelegd als het verlies dat voor verrekening in aanmer-king zou moeten komen. Het gaat hier dus niet om het bedrag dat daadwerkelijk voor verrekening vatbaar blijkt.
Melfund heeft aangevoerd dat de koopovereenkomst een garantie ten behoeve van haar bevat, die is geschonden. De schending van de garantie bestaat erin dat Melfin andere activiteiten heeft ontplooid. Wagram heeft daartegen aangevoerd dat zo deze garantie al is geschonden, hetgeen zij betwist, de aan die schending ten grondslag liggende omstandigheden al voor het sluiten van de koopovereenkomst aan Melfund en haar adviseurs bekend waren. Gelet op deze gemotiveerde betwisting door Wagram heeft Melfund volgens het hof onvoldoende toegelicht dat zij zich thans nog ter afwering van de onderhavige vordering van Wagram op schending van de door haar bedoelde garantie zou mogen beroepen, al aangenomen dat zij dat destijds wel met succes had kunnen doen. Het door Melfund gedane bewijsaanbod wordt door het hof gepasseerd nu zij hieromtrent een onvoldoende gespecificeerd bewijsaanbod zou hebben gedaan.
|
| |
|
| Rechtsvraag: |
Had het hof (i) het bewijsaanbod niet mogen passeren en (ii) het beroep op de garantie moeten beoordelen? |
| |
|
| Beslissing: |
De Hoge Raad vernietigt het arrest.
Het hof heeft niet zonder meer beslissend gewicht gehecht aan de meest voor de hand liggende taalkundige betekenis van de bewoordingen waarin de artikelen van de koopovereenkomst zijn gesteld. In aanmerking genomen dat de door de rechtbank gehanteerde maatstaf in hoger beroep onbestreden was, dient het in cassatie bestreden oordeel aldus te worden verstaan dat ook het hof als uitgangspunt beslissend gewicht heeft gehecht aan de meest voor de hand liggende taalkundige betekenis van de bewoordingen van de koopovereenkomst, mede gelet op de aard en strekking van de hier aan de orde zijnde bepalingen van de koopovereenkomst en gelet ook op de context daarvan. In een zodanig geval, waarin de tegen dit oordeel aangevoerde verweren van Melfund vooralsnog niet inhoudelijk zijn beoordeeld, is de uitleg waartoe de rechter aldus voorshands is gekomen, vatbaar voor tegenbewijs door de gedaagde, in welk geval aan het aanbod tot tegenbewijs in beginsel geen bijzondere eisen mogen worden gesteld (vgl. HR 19 januari 2007, LJN AZ3178, NJ 2007/575).
Melfund heeft gesteld dat de garantie is geschonden en aangevoerd dat Wa-gram volgens de koopovereenkomst geen recht kan doen gelden op een aanvullende koopsom, althans dat Wagram haar dient te vrijwaren tegen de gevolgen van de onjuistheid van die garantie, althans dat schending van die garantie meebrengt dat de vordering tot betaling van een aanvullende koopsom naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Het hof heeft dienaangaande slechts overwogen dat Melfund onvoldoende heeft toegelicht dat zij zich thans nog ter afwering van de onderhavige vordering van Wagram op schending van de door haar bedoelde garantie zou mogen beroepen, al aangenomen dat zij dat destijds wel met succes had kunnen doen. Dit oordeel is onbegrijpelijk gemotiveerd omdat onduidelijk is waarom Melfund zich, volgens het hof, niet 'thans nog' op de garantie mag beroepen.
|
| |
|
| Opties: |
|
|
|
|
|
